Herinnering aan Ko Korff, winkelier op de Middenweg

Door: Wietskenel de Jong

Ko Korff was de tweede man van mijn grootmoeder Nelly Zernike. Hij had een winkel op de Middenweg in de Watergraafsmeer. Hij werd in 1881 geboren in Enkhuizen en overleed in Laren in 1967.
Korff had mijn grootmoeder ontmoet in de Provinciale Staten, waar ze allebei in zaten – voor verschillende partijen. Ze trouwden in 1942. Mijn vader Frits de Jong en zijn zus Tineke noemde hem ‘oom Ko’. Wij vonden grootvader streng. Hij was een kleine man met een donker snorretje, een sik en achterovergekamd haar. Hij hield van fotograferen en had een donkere kamer. Op een portret door Beint Mankes, dat bij hen in de huiskamer hing, droeg hij een donker kostuum. Op één van zijn revers zag je het strikje van een Koninklijke onderscheiding. Ik bezit nog zijn – redelijk vervallen – hoge hoed, waar zijn initialen in staan. Voor ons was hij de man, die tijdens de maaltijd moeilijke sommetjes opgaf zoals: ‘hoe veel is zeven keer zes?’.
Vlak na de oorlog, toen er woningnood was, woonde mijn tante Tineke met haar man in een van panden op de 2e verdieping, en mijn ouders verhuisden later naar de verdieping daar boven. Dat gebeurde toen ik baby’tje van drie maanden was. Jacob Johannes Korff was een echte middenstander. Hij begon zijn winkel in 1907, aanvankelijk als een

Ko Korff, Stadsarchief Amsterdam/Atelier J. Merkelbach

zogenaamd ‘gesloten huis’. Met een koffer met leren riemen ging hij met zijn waren langs zijn klanten. In advertenties kon je lezen wat hij verkocht:
‘Eigengemaakte ondergoederen, Dames- en Meisjeshemden, Pantalons, Flanellen Nachthemden, Heeren- en Jongeheerenhemden, Flanellen Overhemden en tricotgoederen’. Per briefkaart kon je een bestelling opgeven. De kosten van de postzegel werden vergoed. Toen hij in 1908 trouwde begon hij een winkel op de Middenweg, hoek Wakkerstraat. In zijn winkel verkocht hij sajet, zwarte wollen kousen, manshemden en vrouwenbroeken.

Tegenover zijn winkel was een speeltuin. In 1912 werden op de plek van die speeltuin door de Diemense aannemer Visser drie huizen gebouwd. Toen de fundamenten er lagen besloot Ko Korff de huizen te kopen. Er is een foto waar alleen deze huizen opstaan; de Middenweg had toen nog geen aaneengesloten huizenrij. Ze staan er nog steeds, Middenweg 53,53a en 53b. Ko Korff ging wonen op nummer 53a. In de huiskamer liet hij een donkere lambrisering aanbrengen en een betegelde schouw die afkomstig was van het net afgebroken Commandeurshuis op de Dam.

In 1918 werd hij lid van de Inkoop Combinatie Nederland. Deze combinatie is in 1914 opgericht door vier mannen die allemaal iets met de textielhandel te maken hebben. Zij willen de concurrentie van de warenhuizen het hoofd bieden. De bedoeling is om door gezamenlijke inkoop lagere prijzen te bedingen bij de fabrikanten. Al snel ontstaat het idee dat de organisatie zelf aan fabricatie en distributie moet gaan doen. In 1917 wordt er gestart met het eerste eigen product; dameshemden van katoen. Tussen 1921 en 1925 werft de inkoopcombinatie leden met een pamflet waarin uitgelegd wordt dat de economische strijd zich toegespitst heeft tot ‘een krachtmeting tusschen groot-kapitaal en arbeid. De strijd begon eerst scherpe vormen aan te nemen nadat aan beide zijden machtige organisaties tot stand gekomen waren’. Dan volgt de constatering dat de
middenstand tussen de vechters klappen ontvangt omdat zij onvoldoende georganiseerd is: ‘Het bekrompen standpunt van den vroegere winkelier, die zijn concurrent als een natuurlijke vijand beschouwde, moet verlaten worden’. Vanaf 1932 is Korff er commissarisen bij zijn aftreden in 1951 zelfs president-commissaris. Daarnaast was Korff betrokken bij de oprichting van de Nederlandse Middenstandsbank in 1927, een fusie van de Algemeene Nederlandsche Centrale Middenstandsbank en een drietal kleine lokale banken, die zich vooral bezighielden met kredietverlening aan kleinere bedrijven. Deze is
later opgegaan in de ING.

Korff is zeer actief in de buurt. Hij richt met anderen een winkeliersvereniging op en zit in een comité dat ijvert voor een wijkgebouw van het ‘Witte Kruis’ in de Simon Stevinstraat. In 1935 wordt dat geopend. Hij was lid van de gemeenteraad van de Watergraafsmeer voor de Liberale Partij. Op de foto van de allerlaatste raadsvergadering op 31 december 1920 zit hij aan de rechterkant, op de hoek. Verder is hij lid van Provinciale Staten, lid van een burgerwacht en naar verluidt ook nog hulpveldwachter. Koff schijnt zich zelfs in gezet te hebben voor de bouw van een eigen gasfabriek in de Watersgraafmeer, die er nooit gekomen is omdat de Meer werd geannexeerd.
Tijdens de begrafenis in 1937 van de laatste burgemeester van de Watergraafsmeer J.W. de Wit op de Oosterbegraafplaats sprak Ko Korff: ‘Wij hebben van dichtbij gezien, het werd gezien en wij weten hoeveel gij hebt gedaan voor de belangen van de gemeente en haar inwoners, die gij steeds met grote zorg hebt omringd. Uw karakter was van dien aard dat slechts wanneer men u goed kende kon beoordelen met hoeveel liefde gij uw werk hebt verricht”

In 1957 wordt de zaak mede gerund door zijn zoon, ook een J.J. Korff. Kruizinga schrijft dat ook deze winkelier maatschappelijk actief is, de grote man achter de schermen van de winkeliersvereniging. Jo Haen heeft nog herinneringen aan de winkel in de naoorlogse periode: ‘Het was een zaak bestaande uit twee benedenpanden, rechts kwam je binnen en dan had je links lange toonbanken waarachter het echtpaar Korff en hun dochter stonden. Daarachter grote kasten en vitrines met ondergoed, slopen, kousen enzovoort. Ik kocht er ondergoed, peignoirs en bh’s. Je werd altijd goed geholpen, het was een degelijke zaak,
ze hadden kennis van zaken. Het waren wel wat stijve mensen, een beetje deftige zaak’. Toen de Textielfirma van vader en zoon Korf 50 jaar bestond was er een aanbieding voor de klanten: ‘Een speciaal geweven Watergraafsmeerse badhandoek zal voor velen een blijvende herinnering aan dit jubileum zijn.’ In 1977 werd de winkel opgeheven.

Door: Wietskenel de Jong

One thought on “Herinnering aan Ko Korff, winkelier op de Middenweg

  1. Ik ben ook een Korff, en geboren in de binnenstad, mijn vader heette Louw Korff en was getrouwd met Lambertha Hakkert, komt uit een kruideniersfamilie, weet niet of wij familie zijn, maar de foto lijkt erg op mijn familie, wij zeggen altijd het is een echte Korff, mocht u enige intresse tonen hoor ik graag van u.
    met vriendelijke groet,
    Bep Jonk Korff

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: