Watergraafsmeer

Augustus 2021

‘Wij zijn er eenvoudig tegen, omdat er niets vóór te zeggen is.’

– J.W. de Wit, burgemeester van Watergraafsmeer, over de annexatie-plannen

De Middenweg in 1905 (te zien is de laatste burgemeester van Watergraafsmeer, Johannes Wilhelmus de Wit met zijn familie) en in 2020, thenandnowamsterdam

‘De stemming onder de inwoners van Watergraafsmeer ten opzichte van de annexatie is beslist ‘anti’’, schreef een verslaggever van de Telegraaf in 1916. Vreemd was dat niet: de gemeente stond er in 1916 financieel goed voor, was aangesloten op het gas- en elektriciteitsnetwerk en beschikte over een functionerend politieapparaat. De voordelen van aansluiting bij Amsterdam waren veel minder groot dan voor de verarmde gemeenten aan de noordkant van het IJ. 

Toen de annexatieplannen op 10 november 1920 met een kleine meerderheid alsnog werden goedgekeurd, was de verslagenheid onder sommige Meerbewoners dan ook groot. Wethouder Bethlehem, fel tegenstander van de annexatie, besloot voor zijn gemeente zelfs een symbolische uitvaart te organiseren: Op 31 december 1920 werd een grafkist gevuld met aarde en, na een plechtige wandeling door het dorp, in een weiland achter de Ringdijk begraven. Op het graf plaatste wethouder Bethlehem een gedenkplaat met de woorden: ‘In dankbare herinnering aan ons geliefd Watergraafsmeer’.

Buitenbuurten-route Watergraafsmeer

Tijdens de 35e Open Monumentendag staan Buiksloot, Nieuwendam, Ransdorp, Watergraafsmeer en Sloten centraal. Honderd jaar geleden waren dit zelfstandige gemeenten; nu zijn het de ‘Buiten Buurten’ van Amsterdam. In aanloop naar de Open Monumentendagen op 11 en 12 september publiceert Open Monumentendag Amsterdam elke maand een historische route door deze nieuwe stukjes stad. De Buitenbuurten-route Watergraafsmeer start bij De Vergulden Eenhoorn, en voert onder andere langs het voormalige rechthuis en het statige Huize Frankendael.

Verhalenwandeling Watergraafsmeer

Naast de Buitenbuurten-route kunt u nog een andere route volgen: de ‘verhalenwandeling Watergraafsmeer’. Deze route is samengesteld door Geheugen van Oost, en leidt onder meer langs het Politieposthuis, Oud Roosenburgh en De Omval. De locaties van deze gebouwen vindt u op de webpagina van Geheugen van Oost, waar u bijgaand aan de hand van korte verhalen kunt kennismaken met de boeiende geschiedenis van de gebouwen en haar bewoners.

Tevens bestaat er de mogelijkheid om op zondag 15 augustus a.s. een deel van de ‘verhalenwandeling Watergraafsmeer’ onder begeleiding af te leggen. Begeleider Jan Dijk zal onderweg meer vertellen over de plekken die worden bezocht. De wandeling start om 11:00 uur en duurt ongeveer 90 minuten. Deelname is gratis, consumpties onderweg zijn voor eigen rekening. Bij de brug naar Poesiat en Kater – voorheen dierenasyl – staan Jan Dijk en Marella Karpe op u te wachten. Graag vooraf aanmelden als u mee wilt lopen: geheugenvanoost@amsterdammuseum.nl.


Fons Baede

Ik ben Fons Baede (1940), geboren en getogen in de Watergraafsmeer. Ik sta hier voor mijn geboortehuis op het Linnaeushof 77 waar ik eerst met mijn ouders en mijn zusje woonde en later beneden tot mijn 27e een studentenkamer heb gehad. Lees verder.

Frankendael

Er was een tijd dat je verlangend voor de poort naar Frankendael kon staan en je fantasie de vrije loop kon laten, want binnen kwam je niet… Lees verder…

De Hibsekrib

De Hibsekrib veranderde van krottenstraat in straat met huisjes van een half miljoen. Lees hier het verhaal.

Gasfabriek in de Meer

Tot 1921 had Watergraafsmeer een eigen Gasfabriek. Na de annexatie werd de voormalige gemeente aangesloten op het Amsterdamse gasnetwerk en moest de fabriek haar deuren sluiten. Lees verder…

De Maliebaan

In de 18e eeuw bevond zich parallel aan de Kruislaan in Tuindorp Frankendael één van de mooiste maliebanen van Nederland. Lees verder…

Herinneringen aan V.V. Watergraafsmeer

Na de annexatie was er Voetbalvereniging Watergraafsmeer extra veel aan gelegen Amsterdamse clubs op het veld te verslaan. De vader van Wil Carton was aanwezig bij een wedstrijd. Lees hier zijn verhaal.

Opgroeien in Watergraafsmeer

Tom Simonis (90) maakte als kind in Watergraafsmeer de oorlog mee. Voor Ons Amsterdam schreef hij zijn jeugdherinneringen op. Lees hier zijn verhaal.

De annexatie

De Watergraafsmeer was dan wel door Amsterdammers drooggelegd en bevolkt, het had niets groot-steeds. Een idyllische plek met vele tientallen (160) buitenhuizen, hofsteden en pleziertuinen waarvan de bewoners de grote stad ontgroeid waren. En… dat zo wilden houden! Lees verder.

Het bijpostkantoor in oud-Watergraafsmeer

Vanwege de annexatie moest Watergraafsmeer in 1921 haar poststempel opgeven, maar het postkantoor deed nog lange tijd dienst. Lees verder…

Een nieuwe toegang tot Watergraafsmeer

Met een pontje naar Watergraafsmeer. Lees verder…

Het Rechthuis

Het Rechthuis in Watergraafsmeer was lange tijd stadhuis, gevangenis en rechtbank ineen. Foekje Detmar van Geheugen van Oost schreef een uitgebreid verhaal over dit bijzondere gebouw.

De laatste veldwachter

Toen Watergraafsmeer door Amsterdam geannexeerd werd, verloor de gemeentelijke veldwachter zijn baan. Lees hier zijn verhaal.

Herinneringen aan gemeenteraadslid Ko Korff

Ko Korff (1881-1967) was een betrokken Meerbewoner: Hij was gemeenteraadslid voor de Liberale partij, lid van Provinciale Staten, lid van een burgerwacht en naar verluidt ook nog hulpveldwachter. Lees verder…

Annexatie en bouwplanontwikkeling

Lees hier waarom Betondorp zowel bakstenen huizen heeft als huizen van beton en waarom het lang een geïsoleerde buurt was.

Eerbetoon aan de laatste burgemeester

Johannes Wilhelmus de Wit was van 1899 t/m 1920 de laatste burgemeester van de Watergraafsmeer. Onlangs werd zijn graf op De Nieuwe Ooster gerestaureerd. Lees verder…

Eén opmerking over 'Watergraafsmeer'

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: